خشکرود

آموزش وترویج کشاورزی واطلاع رسانی برای کشاورزان محترم خشکرود

تاثیر هرس در باردهی درختان میوه

هرس و آسیب شناسی گیاهی  چاپ 

هرس و آسیب شناسی درختان مورد هرس

مقدمه:

نیازهای ساختاری کشاورزی در جهان امروز ایجاب می نماید که تمامی پرورش دهندگان درختان میوه از واحدهای کوچک چند درختی تا تولید کنندگان کلی و اصلی ،تمام تلاش خود را به کار بندند تا میوه های سالم و بدون آلودگی ،با ظاهری پسندیده و با کیفیتی مناسب تولید ارایه کنند. برای رسیدن به این اهداف لازم است،تولید کنندگان در مرحله های مختلف رشد و نمو فیزیولوژیکی و زراعی درختان خود را تحت مراقبت های دقیق علمی و فنی قرار داده و آن ها را از گزند هر گونه آسیب وارده از طریق عوامل خسارت زای مختلف،ازجمله آفات و بیماریها در امان نگه دارند.از آن جمله می توان به نقش هرس در این موارد اشاره کرد.

هرس درختان میوه بسیار پیچیده بوده و نیازمند داشتن آگاهی از ویژگی های ژنتیکی پایه و رقم پیوند شده،مقاومت یا تحمل پایه ها در برابر بیماریها و آفات و یا مقاومت در برابر تنش های مختلف حیاتی است.بررسی زمینه های علمی بالا و نتایج بدست آمده ،به باغداران کمک می کندتا با کاربرد علمی و آگاهانه فن هرس بتوانند دوره های زندگی و میزان و کیفیت باردهی درختان میوه را برای بازدهی بیشتر تغییر دهند.

عمل هرس نقش مهمی در زندگی درختان میوه دارد،آشکارترین اثر آن ،تولید شاخه های جدید و افزایش محصول است،هرس درختان میوه به سه دسته تقسیم می شوند:

1-     درختانی که فقط لازم است برای فرم دهی در اوایل کاشت و رشد آن ها هرس شوند مانند گردو و خرمالو

2-     درختانی که لازم است در هر سال هرس شوند مانند هلو و انگور

با این حال کلیه درختها از نظر حذف شاخه ها ،شاخسارها و به طور کلی قسمت های آلوده به آفات و بیماریها می تواند مورد هرس قرار گیرد.

نتیجه انجام هرس در درختان میوه

1-     شروع باردهی:

هسته دارهائی که روی شاخه ها ی یک ساله بار می دهند،براثر هرس ،شاخه های بارده بلند فراوانی می سازند که بسیار قوی و با ارزش هستند.

2-     تناوب باردهی:

برای نمونه با انجام هرس تنک شدید،تناوب باردهی تقویت می شود.چنانچه هرس پیش از سالی که محصول آن عادی است،انجام شود،تناوب باردهی تغییر می کند و سال باردهی به سال بدون محصول تبدیل می گردد.

3-     مدت باردهی:

طول دوره باردهی با هرس رابطه مستقیم دارد،درختانی که هرس نمی شوند،نه فقط خیلی زود به بار می نشینند،بلکه خیلی زود از بار دادن خسته می شونداین امر در مورد کلیه درختان کم رشد صدق می کند.هرس مرتب درختان بر طول دوره باردهی می افزاید.ولی جوان کردن به موقع شاخه های بارده و تقویت قدرت شاخه دهی درخت نتایجی نیکوتر خواهد داشت.

4-     میزان محصول و درشتی میوه ها:

هرس به ویژه هری باردهی بر میزان محصول و درشتی میوه ها تاثیر می گذارد یکی از هدفهای کلی به اصطلاح جوان کردن شاخه های بارده ،بهبود کیفیت میوه ها است،زیرا با افزایش تعداد میوه ها از درشتی آن ها کاسته می شود.بنابراین با کوتاه نگه داشتن شاخه های جانبی می توان به آسانی بر درشتی میوه هایی که روی شاخه های قوی تر قرار گرفته اند افزود.

5-     کیفیت میوه ها:

هرس صحیح سبب می شود که نور کافی به قسمتهای مختلف درخت از جمله میوه ها برسد.رسیدن نور کافی برای خوشرنگ شدن میوه ها که باعث افزایش بازار پسندی محصول می شود،اهمیت فراوانی دارد. شاخه بندی مناسب و نفوذ نور کافی به داخل تاج به خوشرنگ شدن میوه ها،کمک فراوانی می کند .همین اقدامات مقدار ویتامین ث موجود در میوه ها را نیز بالا می برد.

6-     اثر ازت:

اثر ازت در رابطه با هرس بسیار قابل توجه است.نتیجه اثر متقابل ازت و هرس نیز ممکن است برای درخت سودمند یا زیان آور باشد.برای نمونه دادن به موقع کود ازته پس از هرس قدرت جوانه زدن را تقویت می کند.در مقابل اثر کود ازته با انجام هرس به موقع ،بیشتر می شودو همچنین این اثر متقابل ممکن است علاوه بر افزایش قدرت رویشی به درشت تر شدن میوه ها نیز بیانجامد.به همین سبب می توان دادن کود ازته به درختان کم رشد را پیشنهاد کرد.

7-     کاستن ماده تلقیح عوامل بیماری زا و جمعیت آفات:

ماده تلقیح عوامل بیماری زا و جمعیت آفات را می توان با انجام هرس تا حدی کاهش داد زیرا از این راه ساده،کانون ابتلا محو،و یا محدود می شود.ساده ترین و قدیمی ترین پیشنهاد برای مبارزه با آفات و بیماریها در باغبانی ،این بود که (ببرید و بسوزانید)گرچه این توصیه از مدت ها پیش دیگر به تنهایی چاره ساز نیست ولی هنوز هم مسیله ای موثر در مقابله با آفات و بیماریها به شمار می رود.البته مبارزه با بیماریهای ویروسی به وسیله هرس ممکن نیست.

باغداران به دلیل اینکه بعضی از جانوران زیان آور مانند حشرات و کنه ها را می شناسند و با نحوه مبارزه با آنها آشنایی دارند و می توانند خود وحتی تخم آن ها را باچشم غیر مسلح بر روی اندام های درختان مختلف مشاهده کنند،بنابراین از وجود آن ها چندان نگران نیستند،به این جهت تلاش شده است از بیان آفات خودداری شود و سعی بر تشخیص و جلوگیری از عوامل بیماری زایی چون قارچها و باکتریها که جز با به کارگیری روشها و وسائل آزمایشگاهی قابل رویت نمی باشند و همواره موجبات نگرانی باغداران را فراهم می کنند،در این مجموعه مورد بررسی قرار دهیم.

در شاخه بیماریهای گیاهی برای مبارزه با عوامل بیماری زا روش های مختلفی وجود دارد که به کمک آن ها یا با تلفیق آن ها می توان به اهداف مورد نظر که همانا حفظ محصول است،رسید.روش های کنترل بیماری ها به خاطر اختلاف هایی که از نظر ماهیتی دارند به دسته های مختلفی تقسیم بندی کرده اند.با این حال روشهای کنترل بیماری های گیاهی را در مجموع به دو دسته تقسیم می کنند.

الف- روش های پیشگیری کننده :مجموع اقداماتی است که قبل از آلودگی گیاه انجام می دهند.

ب- روش های معالجه کننده : مجموع اقداماتی که پس از آلوده شدن گیاه به عامل خسارت زا انجام می شود.

یکی از مواردی که در مورد روش پیشگیری کننده وجود دارد این است که تا وقتی بتوان،میزبان و عامل بیماری را از هم دور نگه داشت،هیچ بیماری اتفاق نمی افتد بسیاری از گیاهان در نقاطی از دنیا رشد می کنند که در آن جا عامل بیماری خاصی وجود ندارد این گونه گیاهان به بیماری های ناشی از عوامل مزبور دچار نمی شوند.خیلی از عوامل بیملری زا برای ایجاد آلودگی احتیاج به راه نفوذ (رخنه)دارند که از این نظر رخنه پاتوژن به داخل میزبان را به دو روش تقسیم بندی می شود:

-         رخنه فعال :زمانی است که عامل بیماری زا با اعمال فشار و با ترشح مواد شیمیایی بافت پوششی و دیواره سلولی میزبان را می شکافد.

-         رخنه غیر فعال: زمانی است که عامل بیماری زا از راههای طبیعی موجود در میزبا ن نفوذ می کند (مانند روزنه،عدسک،روزنه آبی)و یا اینکه از زخو های مصنوعی به داخل میزبان رخنه می کند.مانند زخم های ناشی از صدمات باد ،تگرگ،ماشین آلات،حشرات،بیماریهای قارچی و هرس.باید توجه داشت هرس در حالی که ماده تلقیح عوامل بیماری زا و جمعیت آفات را کم می کند،می تواند زخم مصنوعی ایجاد کند.از این زخم مصنوعی یک سری عوامل بیماری زا به راحتی وارد درخت شده و مشکل های جدی ایجاد می کنند.

در مورد درختان میوه باید گفت خوشبختانه واکنش درختهای آلوده در مقابل عوامل بیماری زا به ویژه در مرحله ابتدایی ورود عوامل بیماری زا به نسوج و بافت گیاه و ازیاد آن در درون اندامهای مختلف گیاهی،منجر به بروز علامت های گوناگونی از جمله فتق،غده،لکه برگی،بدشکلی های برگی و شاخه ای،پوسیدگی های مختلف،تراوش شیره و ترشح صمغ می گرددکه خود در تشخیص عامل یا عاملین بیماری ،شناسایی بیولوژیکی و مکانیسم آنها مورد توجه و استفاده قرار گرفته و مبارزه موثر و اصولی بر علیه آن ها را ممکن می سازد .در زیر به مهم ترین بیماریهایی که پس از هرس شاخساره ،شاخه و تنه درخت خشکیده به وسیله وسایل هرس منقل می شوند،اشاره می گردد:

الف- بیماریهای درختان میوه دانه دار:

1-     لکه سیاه سیب با عامل:venturia inaequalis

2-     سرطان تنه و شاخه سیب(شانکر نکتریا)با عامل:Nectria galligena

3-     پوسیدگی طوقه و ریشه سیب با عامل:phytophthora cactorum,phytophthora syringae

4-     شانکر باکتریایی درختان سیب و گلابی باعامل:Pseudomonas syringae p.v.syringae

5-     آتشک با عامل:Erwinia amylovora

ب- بیماریهای درختان میوه هسته دار:

1- پوسیدگی قهوه ای با عامل:Sclerotinia fructigena

2- شانکر باکتریایی با عامل :Pseudomonas syringaep.v.syringae

3- شانکر دائمی با عامل :Cytospora spp

4- پوسیدگی طوقه با عامل :Phytophthora syringae

ج- بیماریهای مرکبات:

1- انگومک (گموز)و پوسیدگی ریشه و طوقه مرکبات با عامل:

Pytophthora citrophthora   Phytophthora nicotiana   var. parasitica

2- شانکر باکتریایی مرکبات با عامل:Xanthomonas axonopodisp.v.citri

3-     پژمردگی آوندی مرکبات با عامل:Verticillium dahliae

د- بیماری های محصولات خشکبار :

1- شانکر و بلایت شاخه گردو با عامل :Dothiorella gregaria

2- پوسیدگی طوقه و تنه درختان پسته با عامل :

P.citricola,   P.   palmivora   nicotiana,   p.   Megasperma,Phytophthora

برای اینکه بتوانیم از مزایای هری برخوردار شویم و از زیان های آن درختان میوه در امان باشند،لازم است به نکات زیر توجه شود.

1-     ضد عفونی وسایل هرس:

اره و قیچی باغبانی و همچنین چاقوی پیوندی را با فرمالین و یا هیپوکلریت سدیم ضد عفونی شود.

2-     سمپاشی درختان بعد از انجام هرس:

از بین ترکیبات مختلف دارای مس،مخلوط بوردو(بوردو سافیکس)برای مصرف روی گیاهان در حال خواب و اکسی کلر مس (میشو کارپ 35 درصد)برای مصرف روی گیاهان در حال رویش مناسب تراند.ترکیب های مس از جمله قارچکشهای محافظتی به حساب می آیند.این ترکیب ها بیشتر در جلوگیری از تندش هاگ قارچ ها اهمیت دارند و در جلوگیری از رشد ریسه ها تاثیر کمتری دارند.خاصیت قارچ کشی ترکیبات مس مربوط به جذب یون مس به وسیله سیتوپلاسم سلول های قارچ است.گاز کربنیک و بخار آب موجود در هوا،قطرات باران(که به طور معمولی مقداری گاز کربنیک در خود دارند) و موادی که از گیاه ترشح می گردند به حل شدن ترکیبات مس و آزاد شدن یون های لازم کمک می کنند.

هر قدر یون مس بیشتر آزاد شود (ضریب حلالیت افزایش یابد)برخاصیت قارچ کشی ترکیبات مسی افزوده می گردد و به همان نسبت هم سمیت آن بر گیاه میزبان افزایش می یابد.علت کشندگی یون مس آن است که سبب رسوب پروتئین ها و انعقاد سیتوپلاسم سلول می گردد.هر قدر محلول های تهیه شده از ترکیبات مسی یکنواخت تر و تازه تر باشند اثرات کشندگی آنها بیشتر است.بد نیست بدانیم خاصیت قارچ کشی فلز مس در بین سایر فلزها به شرح زیر است:

Ca fez n co pb ni cr cd hg ag

به عبارت بهتر فلز مس از لحاظ سمیت به قارچ ها بعد از نقره و جیوه قرار دارد.


چگونگی تهیه مخلوط بوردو:

از آن جا که نقره گران و جیوه نیز سمی و گران است،اولویت و جایگاه ویژه مس و ترکیب های مربوط به آن در از بین بردن قارچ ها (خاصیت قارچ کشی )نمایان می گردد.تجربه های اولیه در ساختن مخلوط بوردو نشان داد که باید آهک کشته شده(caoh2)را در مقداری آب حل و سپس آن را با بقیه آب رقیق کرد. ابتدا سولفات مس را تا آن جا که قدرت حلالیت آن اجلزه می دهد در مقدار کمی آب(به صورت غلیظ) حل کرده و آن را روی آب می ریزیم این طرز عمل موجب می گردد که رسوب حاصل به خوبی ته نشین گردیده و بهتر از حالتی است که مخلوط بوردو به صورت غلیظ تهیه و آنگاه با آب رقیق گردد.قبل از تهیه مخلوط بوردو می توان سولفات مس را در نیمی از آب مورد نیاز حل کرد و آهک را در نیمه دیگر آب و آنگاه محلول مس را روی آهک افزود.بهتر است مخلوط بوردو به اندازه مصرف روزانه تهیه گردد.در صورتی که مقداری از محلول سم اضافه شود،معادل یک در هزار ملاس چغندر به آن اضافه کرده و روز بعد از آن استفاده شود.این روش به طور کامل رضایت بخش است و نتیجه خوبی داده است .در حال حاضر پودر سولفات مس که به(snow)معروف گردیده همراه با پودر آهک آماده که (limate) خوانده می شود در بازار به فروش می رسد.سنگ آهک ممکن است توام با منیزیم دولومیت باشد که مصرف آن بدون اشکال است.هر دو پودر به مقدار معلوم ،در تانک مخلوط کن(با دستگاه بهم زن)ریخته شده و مخلوط به سرعت آماده می شود.

غلظت مصرفی مخلوط بوردو با توجه به زمان سمپاشی متفاوت است این امی به خاطر گیاه سوزی بر روی گیاه و یا به صورت زنگار بر روی محصول می باشد.نسبت معمول در غالب موارد 1:1:100 می باشد. برای نمونه یک کیلو گرم سولفات مس،یک کیلو گرم هیدروکسید کلسیم و یک صد لیتر آب.این نسبت همان طوری که گفته شد بسته به نوع درخت،نوع بیماری و زمان استفاده می تواند کم یا زیاد شود.

از آنجایی که ترکیبات مسی نقش محافظتی دارند بنابراین باید در زمان مناسب و قبل از استقرار و گسترش بیماری به کار گرفته شوند.هدف از این نوع سمپاشی ها که به نام "سمپاشی آبی" (زیرا ترکیبات مس آبی رنگ هستند)معروف گردیده و به وسیله مخلوط بوردو و یا دیگر ترکیب ها محافظت کننده انجام می گیرد در واقع حفاظت گیاه در زمان محافظت در قارچ کشی های مسی به زمان حضور و تداوم اثرشان در سطح پخش شده بستگی داشته و به طور معمول بین 10 تا 20 روز متغیر است       از سایت ماشین آلات مدرن با آدرس روبرو وارد شوید

 

http://www.stihlboran.blogfa.com/
 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هشتم آذر 1387ساعت 21:18  توسط علی دلاوری  |